Witold Lutosławski.html

 
ca de en es fr it nl no pl pt ru ro fi sv tr vo


 

Witold Lutosławski

Urodzony 25 stycznia 1913
Warszawa
Zmarł 7 lutego 1994
Warszawa
Galeria w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Nagrobek Witolda Lutosławskiego na Cmentarzu Powązkowskim, Warszawa, 8 lipca 2006 r.
Nagrobek Witolda Lutosławskiego na Cmentarzu Powązkowskim, Warszawa, 8 lipca 2006 r.

Witold Roman Lutosławski (ur. 25 stycznia 1913 w Warszawie, zm. 7 lutego 1994 w Warszawie), polski kompozytor współczesny i dyrygent, także pianista. Syn Józefa Lutosławskiego.

Spis treści

edytuj Historia życia

Pochodził z rodziny ziemiańskiej herbu Jelita mającej swą posiadłość w Drozdowie k. Łomży. Jego zainteresowanie muzyką miało swe korzenie w dzieciństwie i tradycji rodzinnego muzykowania. Komponował już w wieku 9 lat, a w roku 1922 napisał Preludium na fortepian. Później uczył się gry na skrzypcach i fortepianie oraz uczęszczał do Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie. W roku 1931 zdał maturę. W latach 19271928 i 19321937 uczęszczał do Konserwatorium Warszawskiego, studiując pianistykę oraz kompozycję, a na przełomie 1931–1933 oddawał się studiom matematycznym.

Na początku II wojny światowej walczył jako żołnierz przeciwko Niemcom, a potem, w czasie okupacji, grywał w warszawskich kawiarniach w duecie z Andrzejem Panufnikiem oraz koncertował z Eugenią Umińską, zbierając fundusze na pomoc ukrywającym się artystom, m.in. dla Władysława Szpilmana. Z Andrzejem Panufnikiem przygotował około 200 transkrypcji utworów znanych kompozytorów, m.in. opracowanie 24 kaprysu N. Paganiniego, zatytułowane Wariacje na temat Paganiniego. Prawie wszystkie kompozycje sprzed i z okresu wojny zaginęły.

Po wojnie komponował między innymi symfonie, koncerty i utwory dla dzieci. W latach sześćdziesiątych zaczął działać jako dyrygent i wykładowca – w kraju i za granicą. Udzielał się też w Związku Kompozytorów Polskich.

W latach 50. komponował również muzykę teatralną, radiową, jak również zwykłe piosenki (walce, fokstroty, tanga). W tej, wyraźnie zarobkowej działalności korzystał najpierw z pseudonimu Bardos, a później Derwid (gdy okazało się, że Bardos to także nazwisko węgierskiego kompozytora). Piosenki przez niego napisane wykonywali m.in. tacy artyści, jak: Olgierd Buczek, Mieczysław Fogg, Ludmiła Jakubczak, Kalina Jędrusik, Jerzy Michotek, Sława Przybylska, Hanna Rek, Irena Santor, Rena Rolska, Violetta Villas.

Jest twórcą oryginalnej techniki kompozytorskiej – aleatoryzmu kontrolowanego. W czasie największego rozkwitu awangardy Lutosławski nie zapominał, że nowość jest tą cechą utworu, która zużywa się najszybciej. Był jednym spośród nielicznych kompozytorów, którzy w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku nie zapomnieli o prawach rządzących percepcją muzyki.

Uznawany za najwybitniejszego – obok Chopina i Szymanowskiego – polskiego kompozytora wszech czasów. Został odznaczony najwyższymi orderami PRL i III RP: Orderem Budowniczych Polski Ludowej oraz Orderem Orła Białego. Laureat Polar Music Prize z roku 1993. Tytuły doktora honoris causa przyznały mu uniwersytety: Warszawski (1973), Mikołaja Kopernika w Toruniu (1980), Jagielloński (1984) oraz Akademia Muzyczna im. Fryderyka Chopina (1988). Zarówno Filharmonia Wrocławska, jak i Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia w Nysie oraz Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia w Stargardzie Szczecińskim, noszą jego imię.

edytuj Ważniejsze dzieła

edytuj Muzyka poważna

edytuj Piosenki

  • Cyrk jedzie
  • Filipinka modna
  • Ni dla nas już
  • Nie oczekuję dziś nikogo
  • Po co śpiewać piosenki
  • W naszym pustym domu hula wiatr
  • Warszawski dorożkarz
  • Z lat dziecinnych
  • Znajdziesz mnie wszędzie

edytuj Genealogia

4. Franciszek Dionizy Lutosławski (1830-1891)      
    2. Józef Lutosławski(1881-1918)
5. Paulina ze Szczygielskich Lutosławska        
      1. Witold Lutosławski (1913-1994)
6. ?? Olszewski    
    3. Maria z Olszewskich Lutosławska    
7. ???      
 

edytuj Zobacz też

edytuj Linki zewnętrzne

edytuj Bibliografia

  • D. Gwizdalanka, K. Meyer: Lutosławski. Droga do dojrzałości; Kraków PWM 2003; Lutosławski. Droga do mistrzostwa, Kraków PWM 2004
  • Ch. B. Rae: Muzyka Lutosławskiego, z ang. tłum. S. Krupowicz, Warszawa PWN 1996
  • T. Kaczyński: Lutosławski: Życie i muzyka, Warszawa Sutkowski Edition 1994
  • J. Paja-Stach: Witold Lutosławski, Kraków Musica Iagellonica 1996
  • J. Paja-Stach: Lutosławski i jego styl muzyczny, Kraków Musica Iagellonica 1997
  • Witold Lutosławski. Człowiek i dzieło w perspektywie kultury muzycznej XX wieku. Red. J. Astriab, M. Jabłoński, J. Stęszewski, Poznań PTPN 1999
  • Estetyka i styl twórczości Witolda Lutosławskiego. Studia pod red. Z. Skowrona, Kraków Musica Iagellonica 2000
  • „Muzyka” 1995 nr 1-2 (w całości poświęcona W. Lutosławskiemu), Warszawa (IS PAN) 1995
  • Witold Lutosławski. Sesja naukowa poświęcona twórczości Kompozytora. Kraków 24-25 kwietnia 1980. Wybór materiałów. Red. L. Polony, Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej w Krakowie 1985
  • Witold Lutosławski: Prezentacje, interpretacje, konfrontacje. Red. K. Tarnawska-Kaczorowska, Warszawa ZKP 1985
  • G. Michalski: Lutosławski w pamięci, Gdaćsk słowo/obraz/terytoria 2007
  • Wolański R., Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, ISBN 83-86848-05-7, tu hasło Derwid, s. 39.

All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.