| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Maria Callas, wł. Cecilia Sophia Anna Maria Kalogeropoulou, primo voto Meneghini - (ur. 2 grudnia 1923 w Nowym Jorku, zm. 16 września 1977 w Paryżu), śpiewaczka operowa (sopran) o światowej sławie.
Nazywana była "primadonną stulecia". Była primadonną mediolańskiej La Scali (najczęstsze występy w latach 1951-58) i Metropolitan Opera w Nowym Jorku. Uczennica Elviry de Hidalgo.
Była obdarzona bardzo silnym sopranem dramatycznym (soprano dramatico d'agilita) o oryginalnej barwie, zdolna również do wykonywania partii koloraturowych.
Za jej prawdziwy debiut uważa się występ w Arena di Verona w partii Giocondy Amilcare Ponchielliego latem 1947 roku. Decydującym o jej karierze był sezon 1948/1949, gdy występowała w roli Elwiry w Purytanach Belliniego.
W 1949 poślubiła bogatego włoskiego przemysłowca Meneghiniego, przyjmując obywatelstwo włoskie.
W 1956 zadebiutowała w Metropolitan Opera, wzbudzając podziw na całym świecie za wspaniałe zdolności aktorskie i śpiew.
Sławę przyniosły jej występy w XIX-wiecznych operach włoskiego bel canta: Giuseppe Verdiego - Traviata (Violetta - partia tytułowa), Bal maskowy (Amelia), Trubadur (Leonora), Makbet (według tragedii Shakespeare,a; Lady Makbet), Cherubiniego - Medea, Belliniego - Lunatyczka (Amina), Purytanie (Elwira), Donizettiego - Łucja z Lammermooru (bardzo trudna wokalnie rola tytułowa na sopran koloraturowy, z 20-minutową i sięgającą skrajnie wysokich dźwięków arią obłędu), Anna Bolena, Spontiniego - Westalka (Giulia). Śpiewała także w dziele werysty Pucciniego Tosca (w tytułowej roli). Zainteresowana rzadkim repertuarem sięgała nawet do oper XVIII-wiecznego Glucka - Ifigenia na Taurydzie, Alcesta. We wczesnym okresie śpiewała też w dramacie muzycznym Wagnera Walkiria - jako Brunhilda.
Jak sama mówiła, najbliższą jej postacią, jaką kreowała na scenie, była nieszczęśliwie zakochana kapłanka Norma, tytułowa bohaterka opery Belliniego. Wystąpiła w tej roli blisko sto razy i sama mawiała, że Bellini napisał Normę właśnie dla niej.
Do historii teatru i to nie tylko operowego przeszły jej przedstawienia Traviaty w La Scali w 1955 roku (zwane Traviatą stulecia), Toski w Covent Garden, czy seria spektakli w nowojorskiej Metropolitan Opera.
Callas "wspomagała swój głos znakomitym aktorstwem" i także od strony aktorskiej "żadna ze śpiewaczek nie mogła się z nią równać"[1]. Dokonała swoistej rewolucji w dziedzinie sztuki operowej. Perfekcyjna wokalnie, wnikliwa w interpretacji odtwarzanej postaci dawała na scenie bogate psychologicznie portrety bohaterek, przełamując panującą do tej pory rutynę aktorską śpiewaczek.
Sławna była także ze swoich kaprysów gwiazdy, kłótni z dyrektorami teatrów, ostrej wojny z Renatą Tebaldi oraz z romansu z Arystotelesem Onasisem, po rozstaniu z którym gnębiła ją depresja. Raz nawet (2 I 1958) wywołała skandal, kiedy niezadowolona z chłodnej reakcji publiczności (było to już w okresie pojawiających się kłopotów Callas z głosem) przerwała spektakl Normy Belliniego, zeszła ze sceny i odmówiła powrotu na nią, czyniąc to mimo obecności na widowni prezydenta Włoch[2].
Niesłychane poświęcenie sztuce, ogromne ilości występów, forsowna kuracja odchudzająca oraz problemy w życiu osobistym Callas sprawiły, że u schyłku lat 50., a coraz silniej na początku lat 60., zaczęły występować u niej problemy z głosem, które z czasem zaczęły się nasilać, co sprawiło, że jej kariera trwała dość krótko jak na śpiewaczkę operową (ok. 18 lat).
5 lipca 1965 po raz ostatni na scenie operowej wystąpiła w Europie (w Covent Garden) w operze Tosca. Na początku lat 70. odbyła kilka recitali z Giuseppe di Stefano w Londynie i Paryżu oraz tournée po Japonii i Korei Płd; ostatni występ miała w Tokio 10 października 1974.
Próbowała sił jako reżyser, wystawiająć w La Scali mało znaną operę Verdiego Nieszpory sycylijskie (1973). Inscenizacja wzbudziła jednak kontrowersje, zarzucano jej statyczność[3].
Nagrała wiele płyt, zarówno z całymi operami jak i recitalami.
Jej triumfem jako aktorki dramatycznej była tytułowa rola w filmie Medea Pasoliniego z 1969, według tragedii Eurypidesa.
Zmarła nagle na zawał serca w swym paryskim mieszkaniu[4]. Jej skremowane prochy złożono na paryskim Cmentarzu Père-Lachaise; skradzione, a następnie odzyskane, zostały – zgodnie z jej życzeniem – rozsypane nad Morzem Egejskim.
edytuj Przypisy
edytuj Bibliografia
- Claude Dufresne: Maria Callas. Samotność bogini. Tłum. Ewa Grabowska. Warszawa, Alfa-Wero, 1996
- Stelios Galatopoulos: Callas - prima donna assoluta. Tłum. Marta Nowicka. Warszawa, PIW, 1983
- Stelios Galatopoulos: Maria Callas - boski potwór. Tłum. Bogna Piotrowska. Warszawa, Świat Książki, 2002
- Józef Kański: Mistrzowie sceny operowej. Warszawa, PWM, 1974, rozdział: Wielka primadonna w dawnym stylu - Maria Meneghini-Callas
- Lucjan Kydryński: Opera na cały rok. Kraków, PWM, 1989, t. II, s. 155-158 - bogaty w szczegóły portret Callas
edytuj Linki zewnętrzne
